Wat is Ferragosto?

Medio augustus is het in Italië, buiten de touristen om, opvallend stil. De winkels gaan dicht, de steden lopen leeg en de snelwegen richting de kust staan urenlang vast. Als je ooit in augustus naar Italië bent gereisd, heb je het vast meegemaakt: dat wonderlijke gevoel dat het hele land collectief heeft besloten om even te stoppen met alles. Dat is Ferragosto. In deze blog schrijf ik over deze bijzondere Italiaanse traditie. 

Ferragosto is een feest dat al 2.000 jaar bestaat! 

De naam Ferragosto is een verbastering van het Latijnse Feriae Augusti, wat Nederlands is voor feestdagen van Augustus. In het jaar 18 voor Christus stelde keizer Augustus een periode van rust in voor mensen en lastdieren, als beloning voor het harde werk in de oogstperiode. Het was geen vrijblijvend initiatief, want de hele Romeinse wereld hield collectief op met werken!  

Wanneer het christendom later de dominante religie werd, gleed Feriae Augusti naadloos over in het feest van Maria’s Tenhemelopneming op precies 15 augustus. De kerk adopteerde de datum en zo werd Ferragosto geboren.  

Waarom gaat heel Italië op vakantie in augustus? 

Drukke steden als Milaan en Rome zijn in de zomervakantie een andere stad. De pasticceria op de hoek is dicht. Het favoriete restaurantje is dicht. En zelfs de kapper is dicht. Er hangt een bordje aan de deur: “Chiuso per ferie”, gesloten wegens vakantie. 

Bedrijven sluiten wekenlang, ook kleinere familiebedrijven die het zich eigenlijk niet kunnen veroorloven. In Nederland is Ferragosto misschien een beetje bijzonder. Wij spreiden onze vakanties en wij houden de economie zo draaiende.  

De pranzo di Ferragosto: zo ziet de feestlunch eruit 

Op 15 augustus zelf is de pranzo di Ferragosto, de Ferragostolunch, het hoogtepunt van de dag. Italië eet op dit feest serieus. Een uitgebreid middagmaal met de hele familie. Dat kan vier of zelfs vijf gangen zijn!  

Maar Italië is geen monolithisch land qua eten en dat zie je op Ferragosto duidelijk. Want aan de Adriatische kust draait het vooral om visgerechten, terwijl Toscane zweert bij vlees van de grill.  

Wat overal hetzelfde is? De anguria (in Noord Italië) of cocomero (in Zuid Italië), watermeloen. Die wordt aan het einde geserveerd, soms ingevroren als een granita. Het is het onofficiële symbool van de Italiaanse zomer. En dan is er nog het Milanese perspectief. In mijn familie stond op Ferragosto altijd vitello tonnato op tafel. Een klassiek Noord-Italiaans gerecht dat we in Nederland goed kennen.  

Wat zeg je op Ferragosto?

De meest gehoorde zin van de hele zomer is “Buon Ferragosto!”, een goede Ferragosto gewenst. Je zegt het tegen iedereen. Het is het Italiaanse equivalent van ‘prettige feestdagen’, maar dan in de hitte van augustus. Je hoort ook varianten als “Buone vacanze” (fijne vakantie) of “Buon riposo” (goede rust). Maar Buon Ferragosto heeft een eigen lading. Het verwijst specifiek naar deze dag. 

Ferragosto vandaag: feest, strand en een lege stad 

Tegenwoordig is Ferragosto niet meer uitsluitend een katholiek of agrarisch feest. De religieuze betekenis bestaat echter nog steeds. In veel steden worden namelijk processies gehouden ter ere van Maria. Maar de meeste Italianen vieren het simpelweg door te genieten van het strand, de zee, een lange lunch of de familie. Ferragosto dwingt Italië om even adem te halen.  

Italiaans woordenschat: alles wat je nodig hebt

Meer weten over de Italiaanse cultuur en taal?  

Ferragosto is maar één voorbeeld van hoe taal en cultuur in Italië onlosmakelijk met elkaar verweven zijn. Bij mijn lessen staan dit soort verhalen centraal. Want als je begrijpt waarom Italianen doen wat ze doen, leer je de taal op een heel andere manier kennen. 

Benieuwd hoe die lessen eruitzien? Meld je aan voor de Italiaanse taalles, oefen met mijn gratis oefeningen of meld je aan voor de boekenclub!