Wat is Festa della Repubblica? 

2 juni is voor Italianen een belangrijke dag. Niet omdat er groot feest wordt gevierd, maar omdat er iets in de lucht hangt. De tricolore wappert aan balkons en gevels. Winkels zijn gesloten. En ergens op de achtergrond, op de televisie of de radio, klinkt het Italiaanse volkslied. 

In deze blog vertel ik je wat de Festa della Repubblica is, hoe die dag is ontstaan en waarom je dit stukje geschiedenis nodig hebt om Italië echt te begrijpen. 

Festa della Repubblica is niet zomaar een vrije dag 

Italië heeft geen lange traditie van nationale eenheid. Wie de Italiaanse geschiedenis kent, weet dat “Italië” als land eigenlijk nog vrij jong is. De eenwording, ook bekend als de Risorgimento, vond namelijk pas plaats in 1861. Daarna volgde decennia van politieke instabiliteit, twee wereldoorlogen en het fascisme van Mussolini. De republiek is in dat licht gezien absoluut geen vanzelfsprekendheid.  

Dat is precies waarom 2 juni niet zomaar een vrije dag is. Het is hét moment waarop Italië herdenkt dat het volk zelf mocht kiezen hoe het land bestuurd zou worden. Dat klinkt misschien gewoon.  

Wat betekent Festa della Repubblica?  

Op 2 en 3 juni 1946 mochten Italianen voor het eerst stemmen over de staatsvorm van hun land: een monarchie of een republiek. Het was ook de allereerste keer dat vrouwen mochten stemmen in Italië. Die twee dingen tegelijk, een nieuw land en een nieuw stemrecht, maken van dat moment iets wat écht telt. 

De uitslag was echter wel krap. 54% koos voor de republiek; 46% wilde de monarchie behouden. Opvallend daarbij: Noord-Italië stemde overwegend voor de republiek, het zuiden meer voor de monarchie. Die geografische kloof zegt veel over de verdeeldheid die Italië al eeuwen kenmerkt. 

Een jaar later, op 2 juni 1947, werd de eerste officiële Festa della Repubblica gevierd. Sindsdien is het een vaste feestdag, met een korte onderbreking in de jaren zeventig, toen de dag om economische redenen naar de eerste zondag van juni werd verplaatst. Maar in 2001 besloot Italië: dit verdient een vaste datum.

Hoe viert Italië Festa della Repubblica?  

Het hoogtepunt is de militaire parade in Rome, op de Via dei Fori Imperiali, de grote boulevard die recht door de oude Romeinse ruïnes loopt. De president legt dan een krans bij het Altare della Patria, het monument voor de onbekende soldaat. En dan, op een gegeven moment, verschijnen ze: de Frecce Tricolori. 

De Frecce Tricolori zijn het nationale stuntvliegteam van de Italiaanse luchtmacht. Tien straaljagers die in perfecte formatie over Rome vliegen en de hemel inkleuren met groene, witte en rode rooksporen. Zelfs als je het al eerder hebt gezien, blijft het een indrukwekkend moment.  

Maar buiten Rome? Italië viert de Festa della Repubblica op een ingetogen manier. Voor Nederlanders die voor het eerst op 2 juni in Italië zijn, is dat soms verrassend. Ze verwachten een Koningsdag-sfeer en vinden in plaats daarvan gesloten winkels en een rustig terras. 

Woordenschat rond Festa della Repubblica 

Wil je Italianen op straat spreken of iets vragen over Festa della Repubblica? Dan is het goed om te weten welke Italiaanse woorden je zoal kunt gebruiken om het gesprek op gang te brengen, de sfeer te proeven en te laten zien dat je je best hebt gedaan om de taal een beetje te leren:  

Wil jij de cultuur achter de Italiaanse taal begrijpen? 

De Festa della Repubblica is één voorbeeld van hoe geschiedenis, taal en identiteit in Italië verweven zijn. In mijn lessen gaat het nooit alleen over grammatica en werkwoordvervoegingen. We praten over wat Italië is, dus juist ook over feestdagen, tradities, regio’s en de verhalen die Italianen met zich meedragen. 

Benieuwd hoe die lessen eruitzien? Meld je aan voor de Italiaanse taalles, oefen met mijn gratis oefeningen of meld je aan voor de boekenclub!